Τι είναι το Bitcoin και γιατί πρέπει να γνωρίζετε καποια πράγματα για αυτό;

  • Τί είναι το Bitcoin; Πόσο καιρό υπάρχει; Είναι ασφαλές;
  • Μήπως είναι μια φούσκα που θα σκάσει;
  • Μήπως είναι η αρχή της επανάστασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών;
  • Όλο και περισσότερος κόσμος ασχολείται είτε με την μετατροπή κεφαλαίων σε bitcoin ή με την καθημερινή συναλλαγή τους με σκοπό το κέρδος.
  • Είναι όμως το Bitcoin για εσένα;
  • Μήπως είναι πολύ δυσνόητο;

Πώς μπορείς να σε οφελήσει οικονομικά η ενασχόληση με το Bitcoin; Αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσω να απαντήσω στο σημερινό άρθρο με όσο πιο απλά και κατανοητά λόγια γίνεται.

Το Bitcoin αποτελεί την ναυαρχίδα των κρυπτονομισμάτων (Cryptocurrencies) και φαντάζομαι θα έχετε δεί τελευταία, οτι η τιμή του εκτοξέυτηκε στα 2500$ ανα Bitcoin, πράγμα που προκάλεσε πολύ μεγάλες αντιδράσεις.

Αν και στο παρελθόν υπήρξα απο τους πρώτους που παρήγαγαν Bitcoin για “παιχνίδι” αποδείχτηκε οτι η κρίση μου δεν ήταν ιδιαίτερα σωστή καθώς οι διαστάσεις που πήρε το “πείραμα” αυτό είναι πραγματικά πολύ μεγάλες.

Περιεχόμενα

Τι είναι το bitcoin?

Ένας ορισμός για το τι είναι το Bitcoin

Το Bitcoin είναι το πρώτο αποκεντρωμένο κρυπτονόμισμα (ή ψηφιακό νόμισμα), που μας επιτρέπει να κάνουμε άμεσα συναλλαγές χωρίς την ανάγκη χρήσης του κλασσικού τραπεζικού συστήματος.

Δηλαδή δεν χρειάζεται κανείς να έχει κανείς τραπεζικό λογαριασμό για να συναλλαχθεί με το Bitcoin.

Το μόνο που χρειάζεται είναι να έχει μια εφαρμογή, η οποία ονομάζεται “πορτοφόλι Bitcoin” ή bitcoin wallet (στον υπολογιστή του, στο κινητό του ή Online), για να στείλει μικρά ή μεγάλα ποσά σε κάποιον άλλο χρήστη.

  • Τα websites μας επέτρεψαν να διαβάσουμε ειδήσεις δωρεάν.
  • Το email μας επέτρεψε να στέλνουμε δωρεάν γράμματα.
  • Το Skype & το Viber μας επέτρεψαν να κάνουμε δωρεάν κλήσεις.

Το bitcoin μας επιτρέπει να αποστέλλουμε χρήματα παντού στον κόσμο, με ελάχιστη χρέωση, άμεσα και μάλλιστα χωρίς κανέναν να ελέγχει την συναλλαγή μας.

Σημειώστε οτι σήμερα που γράφεται αυτό το άρθρο περίπου 90% του πληθυσμού δεν γνωρίζει ή γνωρίζει πολύ λίγα πράγματα για το τί είναι το Bitcoin.

Παρ’ολα αυτά το Bitcoin υπάρχει εδώ και 8 περίπου χρόνια και τον τελευταίο καιρό έχει διαδοθεί πολύ γρήγορα.

Σημαντικά Χαρακτηριστικά του Bitcoin

Γνωρίσαμε λοιπόν τι είναι το bitcoin και πάμε να δούμε κάποια βασικά χαρακτηριστικά του:

  • Αποκέντρωση: Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του είναι οτι δεν υπάρχει μια κεντρική αρχή που να ελέγχει τις συναλλαγές αυτές, όλοι οι χρήστες του Bitcoin είναι αυτόματα και τα αποκεντρωμένα σημεία που διατηρούν την δομή διακίνησης του νομίσματος.
  • Σπάνιότητα: Να σημειώσουμε εδώ οτι τα αποθέματα bitcoin που θα υπάρξουν ποτέ διαθέσιμα είναι 21.000.000 BTC. Αυτό κάνει την μονάδα αυτή να διαθέτει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό
  • Ιδιοκτησία:Όποιος διαθέτει το Προσωπικό κλειδί και τον κωδικό απο ένα Bitcoin Wallet, είναι ο ιδιοκτήτης των bitcoin που περιέχει. Τόσο απλό. Αν σας κλέψουν το προσωπικό σας κλειδί και το Private key, δεν μπορείτε να διεκδικήσετε την ιδιοκτησία των Bitcoin σας.

Θα πρέπει ήδη να αρχίζετε να καταλαβαίνετε τις ομοιότητες του Bitcoin με το χρυσό… και γιατί η αξία του ανεβαίνει.

Είναι νόμιμο το Bitcoin; Τι πρόβλέπει η Ελληνική νομοθεσία για τη χρήση του;

To “εικονικό νόμισμα” bitcoin δεν μπορεί να χαρακτηριστεί  αγαθό, διότι oυσιαστικά έχει ως σκοπό να αποτελέσει μέσο πληρωμής.

Αντιθέτως, το Δικαστήριο της Ευρωπαικής Ένωσης δέχτηκε ότι η αγοραπωλησία bitcoin έναντι κρατικών νομισμάτων με αντάλλαγμα την καταβολή χρηματικού ποσού συνιστά υπηρεσία.

Από οικονομικής άποψης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θεωρεί τα εικονικά νομίσματα, όπως το bitcoin, πλήρεις μορφές χρήματος.

Από νομικής άποψης τα κρυπτονομίσματα επίσης δεν θεωρούνται συμβατικά χρήματα καθώς δεν εκδίδονται από κεντρικές τράπεζες κρατών.

Άρα, τα εικονικά νομίσματα δεν εμπίπτουν στην έννοια του χρήματος ή κάποιου αναγνωρισμένου νομίσματος.

Από νομικής άποψης λοιπόν το bitcoin αποτελεί ουσιαστικά ένα μέσο πληρωμής, στο οποίο συμφωνείται συμβατικά η αποδοχή μιας ισοτιμίας μεταξύ των συναλλασσομένων.

Άρα εφόσον οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην συναλλαγή το αποδέχονται ώς μέσο εξόφλησης, θεωρείται αποδεκτό.

Μια σχετική αναφορά για το νομικό πλαίσιο των κρυπτονομισμάτων υπάρχει σε αυτό το Site απο τον κ. Antonio Bourma.

Είναι ασφαλές το Bitcoin;

Το Bitcoin έχει δοκιμαστεί σε αντίξοες συνθήκες. Ο κώδικας που λειτουργεί είναι διαθέσιμος και ανοικτός σε όποιον θέλει να τον μελετήσει και να προσπαθήσει να τον “σπάσει” κλέβοντας Bitcoin.

Όμως παρόλες τις απόπειρες που έχουν γίνει, δεν έχει διαπιστωθεί ποτέ κάποιο κενό ασφαλείας που δεν καλύφθηκε άμεσα.

Οι παράνομες συναλλαγές ή επιτήδειοι που προσπαθήσαν να το κάνουν έχουν απορριφθεί απο το σύστημα.

Μάλλιστα όλες οι συναλλαγές του Bitcoin απο τότε που ξεκίνησε καταγράφονται ανώνυμα και με κρυπτογράφηση στο λεγόμενο Blockchain, δηλαδή στο ευρετήριο συναλλαγών.

Οπότε οποιοσδήποτε μπορεί να τις δεί online. Όμως δεν καταγράφονται καθόλου προσωπικά στοιχεία των ιδιοκτητών διευθύνσεων.

Μάλλιστα όπως είπαμε, επειδή το σύστημα είναι αποκεντρωμένο, κάθε χρήστης Bitcoin με το software (wallet) που χρησιμοποιεί (αυτό δεν συμβαίνει σε όλα τα διαθέσιμα λογισμικά Wallet), είναι ταυτόχρονα και ένας απο τους φορείς διατήρησης των συναλλαγών.

Όταν ένας χρήστης κάνει μια κίνηση απο το Wallet του και τη δημοσιοποιεί, το σύστημα στέλνει το αίτημα του σε άλλους υπολογιστές που διατηρούν τη λίστα συναλλαγών και ζητάει έγκριση, αν αρκετά σημεία επαληθεύσουν οτι έχει δυνατότητα να γίνει η συναλλαγή του, τότε αυτή γράφεται στο Blockchain και κατοχυρώνεται για πάντα.

Δεν θα μπούμε σε περισσότερες λεπτομέρειες καθώς δεν θα ήθελα να εμβαθύνουμε περισσότερο σε αυτό το άρθρο για τα τεχνικά του Bitcoin.

Πώς ξεκίνησε το Bitcoin;

Δεν θα ήθελα να μπλέξουμε με τεχνικές έννοιες, οπότε θα μείνουμε σε αυτά που μπορούμε να εξηγήσουμε με απλά λόγια. Το Bitcoin ξεκίνησε περίπου το 2007-2008 και απο κάποιες κοινότητες προγραμματιστών βγήκε η φήμη οτι πρόκειται για το νόμισμα του μέλλοντος.

Δόθηκε ελεύθερα στον κόσμο το πρόγραμμα ανταλλαγής Bitcoin (Bitcoin Wallet) το οποίο επέτρεπε παράλληλα, να βοηθάς το δικτυο των συναλλαγών ακόμα και εσύ και να πληρώνεσαι σε Bitcoin.

Κάθε συναλλαγή που καταγράφεται στο σύστημα συναλλαγών του Bitcoin απαιτεί επεξεργαστική ισχύ για να γίνουν οι υπολογισμοί της κρυπτογράφησης.

Δηλαδή απαιτούνται να γίνουν μαθηματικοί υπολογισμοί, ώστε να επαληθευτεί οτι όταν ο Χ στέλνει bitcoin στον Ψ, διαθέτει επαρκές υπόλοιπο στο bitcoin wallet του.

Το δίκτυο των υπολογιστών που είναι συνδεδεμένο στο Bitcoin δίκτυο, επαληθεύει απο πολλαπλά σημεία αν κάτι τέτοιο ισχύει και με “δημοκρατικό” τρόπο αποφασίζεται (σχετικά γρήγορα) αν μια συναλλαγή είναι έγκυρη και καταγράφεται.

Να σημειώσουμε εδώ οτι όλες οι συναλλαγές που έχουν γίνει ποτέ στο Bitcoin δίκτυο, είναι δημόσια διαθέσιμες.

Το μόνο βέβαια που καταγράφεται στο λεγόμενο Bitcoin Ledger, είναι ποιά διεύθυνση έστειλε το ποσό, τί ποσό είναι αυτό και ποιά διεύθυνση το παρέλαβε.

Πώς παράγονται τα Bitcoin και τι είναι το Bitcoin Mining

Κάθε υπολογιστής που βοηθάει να γίνουν αυτοί οι πολύπλοκοι υπολογισμοί, και να διατηρείται το δίκτυο του Bitcoin, πληρώνεται σε bitcoin όταν λύνει επιτυχώς αυτές τις μαθηματικές εξισώσεις. Η επίλυση των μαθηματικών εξισώσεων και η βοήθεια που παρέχει κάποιος στο δίκτυο του Bitcoin λέγεται Bitcoin Mining (εξόρυξη bitcoin νομισμάτων).

Στην αρχή μπορούσε κανείς να παράγει 50 bitcoin με έναν συμβατικό υπολογιστή μέσα σε μερικές ώρες.

Φυσικά τότε τα bitccoins δεν είχαν καμία αξία. Ο αλγόριθμος του Bitcoin όμως είναι έτσι σχεδιασμένος ώστε κάθε φορά οι μαθηματικοί υπολογισμοί να γίνονται πιο δύσκολοι.

Μέσα σε μερικούς μήνες ο ίδιος υπολογιστής θα έβγαζε όλο λιγότερα bitcoins καθε φορά καθώς αργούσε περισσότερο να παράγει αποτέλεσμα.

Αρκετός κόσμος έφτιαξε τα πρώτα του bitcoin με προσωπικούς υπολογιστές, όμως σήμερα η διαδικασία του Bitcoin Mining απαιτεί συγκεκριμένους υπερυπολογιστές για να παράγεις bitcoin.

Αν βάλεις έναν προσωπικό υπολογιστή να κάνει bitcoin mining εν έτει 2017, ένας i7 Υπολογιστής παράγει περίπου 0,000001 bitcoin την ημέρα όταν λειτουργεί σε 24ωρη βάση. Αυτό λοιπόν καθιστά το Bitcoin Mining ασύμφορο για τον περισσότερο κόσμο.

Σήμερα υπάρχει τρόπος να βγάλει κανείς τα δικά του bitcoin ή άλλα κρυπτονομίσματα, δηλαδή να κάνει Mining, αλλά για να είναι προσοδοφόρα δραστηριότητα θα πρέπει να επενδύσει σε αγορά υπερ-υπολογιστών που είναι φτιαγμένοι για αυτή τη δουλειά και μόνο, ενώ παράλληλα να έχει πολύ φθηνό ρεύμα.

Θα συζητήσουμε για αυτή τη μέθοδο σε επόμενο άρθρο αναλυτικότερα.

Τι είναι τα κρυπτονομίσματα;

Ελπίζω μέχρι εδώ να καταλάβετε και τα κατανοήσατε τι είναι το Bitcoin.

Ο τρόπος λειτουργίας και ο κώδικας προγραμματισμού του Bitcoin έγινε διαθέσιμος στον ευρύ κόσμο απο κάποιον Satoshi Nakamoto, περίπου το 2008 και διαδόθηκε γρήγορα μέσα απο forum και το internet.

Είχαν γίνει και άλλες προσπάθειες στο παρελθόν να δημιουργηθεί ένα αποκεντρωμένο ψηφιακό νόμισμα και πάντα υπήρχαν προβλήματα ασφάλειας, διαθεσιμότητας του δικτύου, αυθεντικότητας του νομίσματος κλπ.

Όταν ο φερόμενος ώς Satoshi Nakamoto δημοσίευσε το “Bitcoin Whitepaper” υποστήριζε οτι αντιμετώπισε όλα αυτά τα προβλήματα του παρελθόντος και διέθεσε τον κώδικα του και το σύστημα του με “ανοικτό κώδικα” για να βελτιστοποιηθεί αν χρειαστεί απο την κοινότητα των προγραμματιστών.

Να σημειωθεί οτι δεν βρέθηκε ποτέ ποιος πραγματικά ήταν ο Satoshi Nakamoto, παρόλο που πολλοί προσπάθησαν να διεκδικήσουν την ταυτότητα του.

Μετά την επιτυχία του Bitcoin τα τελευταία χρόνια, αρκετές άλλες κοινότητες άλλαξαν τον αρχικό κώδικα και δημιουργήσανε με την ίδια λογική και άλλα κρυπτονομίσματα.

Λέγονται κρυπτονομίσματα διότι η λογική της ασφάλειας τους και της επαλήθευσης των συναλλαγών γίνεται με κρυπτογράφηση των δεδομένων.

κρυπτονομίσματα - cryptocurrencies

Σύμφωνα με το Businness Insider το οποίο έκανε μια έρευνα στο Site CoinMarketCap.com, σήμερα είναι διαθέσιμα για συναλλαγές περίπου 800 διαφορετικά κρυπτονομίσματα, ενώ η κεφαλαιοποίηση τους ανέρχεται στα 29,4 δισεκατομμύρια δολάρια!

Τα πιο γνωστά κρυπτονομίσματα σήμερα, με μεγάλο όγκο συναλλαγών είναι τα παρακάτω:

  • Ethereum
  • Litecoin
  • Ripple
  • NEM
  • Monero
  • ZCash

Μπορείτε να βρείτε μια τρέχουσα λίστα των διαθέσιμων προς ανταλλαγή κρυπτονομισμάτων (δείτε λίστα εδώ).

Τα πλεονεκτήματα του Bitcoin και των περισσότερων κρυπτονομισμάτων

Το Bitcoin και κατ’ επέκταση τα περισσότερα κρυπτονομίσματα μας επιτρέπουν να έχουμε κάποια πολύ βασικά πλεονεκτήματα:

  1. Έχει πολύ χαμηλές προμήθειες (αυτη τη στιγμή το κόστος μεταφοράς οποιουδήποτε ποσού είναι περίπου 1$), ακόμα και αν θες να στείλεις μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.
  2. Είναι άμεσο. Η μεταφορά απο το πορτοφόλι σου, στο πορτοφόλι κάποιου άλλου παίρνει απο μερικά δευτερόλεπτα έως μερικά λεπτά.
  3. Είναι ανώνυμο. Δεν χρειάζεται να ξέρεις τα προσωπικά στοιχεία του παραλήπτη ή του αποστολέα. Αρκεί μια διεύθυνση και μπορείς να επαληθεύσεις όταν το ποσό έχει φτάσει στον παραλήπτη.
  4. Η συναλλαγή του ειναι μή αναστρέψιμη. Απο τη στιγμή που στείλεις σε κάποιον Bitcoin, δεν μπορείς να ανεραίσεις την συναλλαγή, παρα μόνον αν ο άλλος κάνει νέα κίνηση προς εσένα.
  5. Μπορείς να έχεις πολλαπλά “πορτοφόλια” – Bitcoin Wallets και κάθε σου συναλλαγή μπορεί να έχει διαφορετική διεύθυνση (αυτό ενισχύει την ανωνυμία).
  6. Είναι εύκολα προσβάσιμο και φορητό. Μπορείς να έχεις μερικά εκατομμύρια ευρώ, σε ένα USB stick και να τα μεταφέρεις όπου και αν είσαι. Μπορείς να δώσεις ενα αντίγραφο του πορτοφολιού σου, στην γυναίκα σου και στα παιδιά σου.
  7. Σήμερα μπορείς να μετατρέψεις το bitcoin σε online ή Offline ανταλλακτίρια κρυπτονομισμάτων, άμεσα σε ευρώ, δολάρια και οποιαδηποτε άλλο “κλασσικό” νόμισμα.
  8. Το Bitcoin είναι αποδεκτό απο Online καταστήματα, παροχείς υπηρεσιών αλλά και εμπόρους που σιγά σιγά υιοθετούν την συναλλαγή με bitcoin. Δείτε εδώ μια λίστα για το ποιοί δέχονται bitcoin.

Μια μονάδα συναλλαγής που δεν ελέγχεται απο μια κεντρική αρχή

Όπως γνωρίζουμε οι κεντρικές τράπεζες ή οι χώρες, καθώς και οι εξελίξεις που συμβαίνουν σε αυτές, μπορούν να επηρεάσουν την αξία ενός νομίσματος.

Το Ευρώ, το δολάριο ή οποιαδήποτε άλλο χαρτονόμισμα, δεν θα είχαν καμία αξία εάν εμείς δεν πιστεύαμε στην σταθερότητα των αρχών που τα εκδίδουν.

Το θέμα όμως είναι οτι πολλές φορές στην ιστορία έχουμε δεί οτι αυτή η πίστη που δείχνουμε σε ένα νόμισμα δεν αρκεί ώστε αυτο να μην χάσει την αξία του. Οι περιουσία αρκετών ανθρώπων έχει υποβαθμιστεί, λόγω του οτι το τοπικό τους νόμισμα έχει υποβαθμιστεί.

Οι οικονομίες ανθρώπων έχουν χαθεί επειδή κάποιο τραπεζικό σύστημα κατέρρευσε.

Κάποτε ήταν υποχρεωτικό κάθε χώρα που εκδίδει ένα χαρτονόμισμα, να πρέπει να υποστηρίξει οτι διαθέτει την αξία των χρημάτων που εκδίδει σε αντίστοιχα αποθέματα χρυσού. Όσοι έχετε ασχοληθεί γνωρίζετε όμως οτι πλέον αυτό δεν συμβαίνει, με αποτέλεσμα όταν πλέον οι χώρες έχουν ανάγκη απο χρήματα, να εκδίδουν.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την υποβάθμιση του χρήματος.

Το Bitcoin ερχεται να το αλλάξει αυτό, καθώς όλο και περισσότερος κόσμος γνωρίζει τι είναι το Bitcoin.

Σήμερα υπάρχουν διαθέσιμα περίπου 17.000.000 bitcoin στην αγορά και ο αλγόριθμος είναι έτσι σχεδιασμένος έτσι ωστε να μην υπάρξουν ποτέ στην αγορά πάνω απο 21.000.000 bitcoin.

Γιατι να ασχοληθώ με το Bitcoin και σε τί μπορεί να με βοηθήσει;

Η απάντηση στο γιατί να ασχοληθεί κάποιος με το Bitcoin, είναι απλή. Για ελευθερία και ιδιωτικότητα στις συναλλαγές του, για επένδυση ή για να παράγει κέρδος. Υπάρχουν τρείς ρόλοι που μπορείτε να επιλέξετε να έχετε στην κοινότητα του Bitcoin και να πάρετε μέρος στην αλλαγή που γίνεται.

  1. Απλός Χρήστης: Αν θέλετε να είστε απλός χρήστης μπορείτε να το κάνετε για να μειώσετε τους κινδύνους του τρέχοντος τραπεζικού συστήματος. Δηλαδή, όπως έχουμε αποθέματα χρυσού, μετρητά, χρήματα στην τράπεζα, καταθέσεις σε άλλα νομίσματα (δολάρια,ευρώ), μετοχές κλπ, προσπαθώντας να μειώσουμε τους κινδύνους οποιασδήποτε κρίσης ή υποτίμησης, έτσι μπορείτε να έχετε και Bitcoins. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα bitcoin για να πραγματοποιείτε αγορές σε αρκετά σημεία του κόσμου χωρίς μεγάλες προμήθειες. Μάλλιστα η Amazon έχει επιλέξει να δίνει 15% εκπτωση σε όσους χρήστες χρησιμοποιούν bitcoin στις συναλλαγές τους μέσω του Purse.io
  2. Trader/Επενδυτής: Μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων ασχολούνται είτε με το να επενδύουν ένα ποσό των καταθέσεων τους σε bitcoin, περιμένοντας να ανέβει η τιμή ή κάνουν Trading μεταξύ των διαθέσιμων κρυπτονομισμάτων. Αυτό έχει δημιουργήσει πάρα πολλούς κερδισμένους και χαμένους. Να σημειώσουμε εδώ οτι υπάρχουν πολύ μεγάλες ευκαιρίες στο χώρο αλλά έχει την επικινδυνότητα μιας μή εγγυημένης επένδυσης. Θα επανέλθω σε νέο άρθρο σχετικά με το bitcoin trading γιατί ακόμα το ψάχνω.
  3. Miner: Αν και το Bitcoin Mining είναι για λίγους πλέον, καθώς απαιτεί πολύ μεγάλη επένδυση σε μηχανήματα και κόστος ενέργειας, υπάρχουν πολλοί που το κάνουν ακόμα είτε αγοράζοντας δικό τους εξοπλισμό, είτε νοικιάζοντας εξοπλισμό στο διαδίκτυο απο Mining Farms (εταιρίες που νοικιάζουν μηχανήματα για bitcoin mining). Θα επανέλθω σε νέο άρθρο σχετικά με το Bitcoin Mining καθώς πρόσφατα αγόρασα ένα μηχάνημα για πειραματικούς λόγους και θέλω να έχω συγκεκριμένα στοιχεία.

Τι είναι το Bitcoin Wallet

Αν θέλετε να ξεκινήσετε να ασχολείστε με το Bitcoin κατ’ αρχήν χρειάζεστε ένα πορτοφόλι, ένα Bitcoin Wallet δηλαδή, το οποίο δεν είναι τίποτε άλλο απο μια εφαρμογή στον υπολογιστή σας, στο κινητό σας, στο Tablet σας ή στην πιο εξελιγμένη του μορφή, μια συσκευή που μοιάζει με mp3 player.

Σημαντική πληροφορία: Το bitcoin wallet, δεν είναι η εφαρμογή ακριβώς. Είναι ένας συνδιασμός ενός Προσωπικού Κλειδιού (Private Key), το οποίο δεν είναι άλλο απο μια σειρά λέξεων, και ενός κωδικού. Πρακτικά όποιος έχει και τα δυο αυτά στοιχεία, μπορεί να κανει συναλλαγές με το πορτοφόλι σας. Αν χάσετε ένα απο τα δύο, έχετε χάσει και το ποσό που έχετε αποθηκευμένο εκεί. Οπότε το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε όταν φτιάχνετε ένα Bitcoin wallet, είναι να αποθηκεύσετε το Private Key και τον κωδικό σας σε ασφαλές μέρος. Υπάρχουν άνθρωποι που χάσανε τεράστια ποσά επειδή ξέχασαν κάτι απο τα δύο και δεν υπάρχει τρόπος να τα ξαναβρούν.

Πώς διαχειρίζομαι το Bitcoin Wallet μου; Πώς στέλνω και λαμβάνω Bitcoin;

Τι είδους Bitcoin Wallet Υπάρχουν;

Υπάρχουν σήμερα στην αγορά εκατοντάδες Bitcoin Wallets, και φυσικά

Πάμε όμως να δούμε τα διάφορα είδη:

  • Online bitcoin Wallets: Πολύ εύκολα στη χρήση τους και ανα πάσα στιγμή διαθέσιμα μέσω Internet, τόσο στον σταθερό σας υπολογιστή όσο και στο κινητό σας. Το καλό ειναι οτι είναι προσβάσιμα εύκολα απο οπουδήποτε. Το κακό είναι οτι το Private Key αποθηκεύεται στους Server τους. Επομένως αν χακάρουν την εταιρία που το διαχειρίζεται (έχει γίνει αυτό στο παρελθόν) τότε μπορεί κάποιος να έχει πρόσβαση στο Wallet σας.
  • Software Wallets: Κάνουν εγκατάσταση στον υπολογιστή μας (Windows, MacOS, Linux) και διαχειρίζονται το Bitcoin Wallet σας. Αν για κάποιο λόγο σας χακάρουν τον υπολογιστή σας τότε τα bitcoin σας κινδυνεύουν. Το καλό ειναι οτι μπορείτε να τα αντιγράψετε σε 2-3 usb flash sticks και να τα τρέχετε απο εκεί όταν χρειάζεται να κάνετε συναλλαγή. Προσωπικά πιστεύω οτι είναι αρκετά ασφαλής ο τρόπος να τα εγκαταστήσετε σε USB, να έχετε 2-3 αντίγραφα και όποτε χρειάζεται να κάνετε κάποια κίνηση να συνδέετε ένα απο αυτά τα USB.
  • Mobile Phone Wallets: Ουσιαστικά πρόκειται για μια εκδοχή των Software Wallets για κινητά. Το Private Key βρίσκεται στο κινητό σας τηλέφωνο και είναι πολύ εύκολα στη χρήση. Προσωπικά έχω 2-3 software wallets για καθημερινή χρήση αλλά τις “αποταμιεύσεις” τις κρατάω σε Software Wallet σε USB το οποίο δεν είναι συνδεδεμένο συνεχώς με το internet.
  • Hardware Wallets: Η πιο ασφαλής μέθοδος αποθήκευσης Bitcoin. Είναι συσκευές που θυμίζουν MP3 Player και αποθηκεύουν με πολύ ασφαλή τρόπο τα Bitcoins σας. Το κόστος τους κυμαίνεται απο 40$-300$ ανάλογα τις δυνατότητες τους.
  • Paper Wallets: Μια έξυπνη καινοτομία η οποία σας επιτρέπει να δωρήσετε ή να φυλάξετε ένα ποσό Bitcoin και να το τυπώσετε σε ένα χαρτί. Ουσιαστικά τυπώνει το Private Key και το Public Key του πορτοφολιού σας με σκοπό κάποιος να εχει πρόσβαση να το ξοδέψει.

Ποιό Bitcoin Wallet είναι το καλύτερο;

Αρχικά θεωρώ οτι για να ξεκινήσετε χρειάζεται να εγκαταστήσετε ένα Mobile Wallet το οποίο θα σας επιτρέπει εύκολα και γρήγορα να κάνετε συναλλαγές και να αγοράσετε τα πρώτα σας Bitcoin για να πειραματιστείτε. Δεν θεωρώ οτι υπάρχει καλύτερο και χειρότερο. Ειναι θέμα πρακτικότητας και ειναι υποκειμενικό.

Για Smartphone θα πρότινα να εγκαταστήσετε ένα απο τα παρακάτω:

  1. Coinbase: Ένα Wallet για κρυπτονομίσματα το οποίο υποστηρίζει τα περισσότερα Cryptocurrencies
  2. MyCellium: Ιδιαίτερα εύχρηστο και περιέχει και επιλογή για να αγοράσετε τα πρώτα σας Bitcoin
  3. Jaxx: Όμορφο και λειτουργικό Bitcoin Wallet το οποίο είναι και Wallet για άλλα κρυπτονομίσματα (Altcoins)
  4. Airbits: Ακουσα οτι ειναι το καλύτερο για iPhone/iOS, δεν το έχω δοκιμάσει

Για τον υπολογιστή σας προτείνω να εγκαταστησετε ένα απο τα παρακάτω:

  • Exodus: Πολύ όμορφο και λειτουργικό Wallet το οποίο χρησιμοποιώ για τις καθημερινές συναλλαγές και ανταλλαγές με άλλα κρυπτονομίσματα.

Δημιουργία ενός offline wallet σε ένα “Paperwallet”:

Bitcoin Paper WalletΘεωρητικά ο ασφαλέστερος τρόπος να αποθηκεύσετε μεγάλα ποσά bitcoin είναι offline. Δηλαδή να μην μπορεί κάποιος hacker να υποκλέψει το Public Key και το Private Key σας. Αν το σκεφτείτε όταν κάποιος γνωρίζει το Public Key σας, μπορεί να δεί πόσα bitcoin έχετε. Αν γνωρίζει και το Private Key σας, μπορεί να κινήσει και να μεταφέρει τα bitcoin σας σε άλλο πορτοφόλι.

PaperWallet: Όσοι έχουν μεγάλη εμπειρία και μεγάλα ποσά bitcoin, τα φυλάνε offline σε κάποιο Paper Wallet (το οποίο απλά ειναι ο συνδιασμός του Publick Key & Private Key εκτυπωμένα σε ένα χαρτί). Μπορείτε να εκτυπώσετε ένα Paper Wallet απο εδώ και να στείλετε τα Bitcoin σας εκεί. Κατόπιν αυτού μπορείτε να κρατήσετε τo Paper Wallet σας σε μια θυρίδα και ενδεχομένως να το φωτοτυπήσετε ωστε να το έχετε σε 2-3 σημεία για ασφάλεια. Αν χάσετε όλα τα αντίγραφα του paper wallet σας, πρακτικά έχετε χάσει και το ποσό που έχετε αποθηκεύσει.

Ο καλύτερος τρόπος είναι να έχετε 3 πορτοφόλια και να μοιράσετε το ποσό απο τα bitcoin που έχετε ούτως ώστε αν συμβεί κάτι να έχετε τα υπόλοιπα.

Το πιο ασφαλές Wallet είναι ένα Hardware πορτοφόλι : Ledger Wallet Nano S

Ledger Wallet protects your bitcoinsΠρόσφατα αγόρασα ένα hardware πορτοφόλι το οποίο μπορεί να αποθηκευσει bitcoin, ethereum και άλλα κρυπτονομίσματα με πολύ ασφαλή τρόπο ούτως ώστε να μην κινδυνεύει κανείς να χάσει τα κρυπτονομίσματα του. Θα πρότινα ανεπιφύλακτα το Ledger Nano S, μιας και είδα αρκετά άλλα, αλλά θεωρώ οτι είναι το καλύτερο και στην καλύτερη τιμή.

Θετικά: Δεν μπορούν να στο χακάρουν, ακόμα και αν στο κλέψουν δεν μπορούν να πάρουν τα κρυπτονομίσματα σου και μπορείς να τα επαναφέρεις σε ένα άλλο Ledger Nano S που θα αγοράσεις. Όμορφο, πρακτικό και τρέχει σε όλα τα λειτουργικά συστήματα. Εννοείται οτι είναι ότι πιο ασφαλές έχω δεί. Αν λοιπόν σκέφτεστε να ασχοληθείτε με τα κρυπτονομίσματα σας συστήνω να πάρετε ένα Ledger Nano S. Άλλα γνωστά hardware wallets είναι το Trezor και το Keepkey

Θέλω άμεσα να αγοράσω τα πρώτα μου bitcoin!

Αγοράστε τα πρώτα σας bitcoin με χρεωστική/πιστωτική κάρτα ή κατάθεση απο τα παρακάτω ανταλλακτήρια:

  1. Coinmama.com: Αγορά bitcoin & Ethereum με πιστωτική/χρεωστική κάρτα
  2. Paxful.com: Αγορά Bitcoin με διάφορους τρόπους (κάρτα, κατάθεση, ATM)
  3. Cex.io: Αγορά Bitcoins & Trading με άλλα κρυπτονομίσματα
  4. Localbitcoins
  5. Coinbase.com

Coinmama: Buy Bitcoins with Credit Card

Αν δεν θέλετε να το κάνετε Online μπορεί κάποιος που έχει Bitcoin να σας κάνει κατάθεση ένα αρχικό ποσό (π.χ. 50€) σε αντάλλαγμα με μετρητά, για να ξεκινήσετε να παίζετε. Μπορώ να σας βοηθήσω σε αυτό.

Εδώ έχω μια ενημερωμένη λίστα με τα μέρη που μπορείτε να αγοράσετε bitcoin και την ενημερώνω συχνά. Επίσης περιέχει και βίντεο με τη διαδικασία. Ρίξτε μια ματιά πριν αγοράσετε.

Μπορείτε να αγοράσετε bitcoin απο ιδιώτη η απο ATM. Συνήθως απο ιδιώτες το ποσοστό προμήθειας ειναι 3,5% και απο Bitcoin ATM κυμαίνεται στο 7%.

Τί είναι τα Ανταλλακτήρια Κρυπτονομισμάτων;

Πρόκειται για εξειδικευμένες ιστοσελίδες που μας επιτρέπουν να ανταλλάξουμε Bitcoin προς άλλα κρυπτονομίσματα και το αντίστροφο.

Τα πιο γνωστά και αξιόπιστα ανταλλακτήρια

Προσοχή, κάποια ανταλλακτήρια κατα καιρούς σταματούν να δέχονται νέους συνδρομητές και δουλεύουν για κάποιο διάστημα μόνο με τους παλαιούς, μέχρι να ξανανοίξουν οι εγγραφές νέων χρηστών.

Για αυτό σας έχω μια μεγάλη λίστα με ανταλλακτήρια που έχω χρησιμοποιήσει.

Προτίνω ανεπιφύλακτα να δημιουργήσετε σήμερα λογαριασμούς σε όλα τα παρακάτω και να τα επισκέπτεστε συχνά μέχρι να κάνετε λογαριασμούς σε όλα για να έχετε εναλλακτικές σε περίπτωση που σταματήσουν να δέχονται νεα μέλη.

  1. Binance.com: Γνωστό και μέχρι στιγμής αξιόπιστο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων με πάρα πολλές μετατροπές απο ένα κρυπτονόμισμα σε ένα άλλο. Πολύ καλό Interface και πολλά διαφορετικά και μικρά κρυπτονομίσματα για Trading
  2. Kucoin Exchange: Πολύ νέο ανταλλακτήριο αλλά αρκετά εύχρηστο και με πάρα πολλά κρυπτονομίσματα όχι και τοσο γνωστά τα οποία μας επιτρέπουν μεγαλύτερα κέρδη
  3. LiveCoin Exchange: Νέο ανταλλακτήριο αλλά είναι ιδιαίτερα εύχρηστο και έχει πολλές επιλογές κρυπτονομισμάτων
  4. CoinExchange: Σχετικά νέο ανταλλακτήριο το οποίο φαίνεται να έχει πολύ καλή πορεία και πολλά Altcoins για να ανταλλαξει κανείς.
  5. Cex.io: Ανταλλακτήριο δημοφιλέστερων Κρυπτονομισμάτων
  6. Bitpanda: Επιτρέπει μέχρι 50€ / μήνα ανταλλαγή απο Ευρώ σε Κρυπτονομίσματα και έως 600€ με απλή επιβεβαίωση τηλεφώνου.
  7. Exodus Wallet – Μέσα απο το πορτοφόλι μπορείς να ανταλλάξεις κάποια κρυπτονομίσματα και είναι ο απλούστερος τρόπος
  8. Coinbase – Ιδιαίτερα αξιόπιστο και μας επιτρέπει να ανταλλάξουμε Bitcoin / Ethereum / Litecoin
  9. Bittrex.com – Πάρα πολύς κόσμος το χρησιμοποιεί και έχει πάρα πολλές επιλογές για Altcoins
  10. Polloniex.com – Το έχω χρησιμοποιήσει χωρίς πρόβλημα αν και έχουν ακουστεί κάποια παράπονα για καθυστερήσεις

Εδώ έχω μια λίστα με τα πιο γνωστά ανταλλακτήρια και την ενημερώνω συχνά, ρίξτε μια ματιά.

Τι άλλο πρέπει να ξέρω για το τι είναι το Bitcoin

Θα πρέπει να γνωρίζετε οτι πριν ξεκινήσετε να ασχολείστε με το Bitcoin θα πρέπει να προσέξετε διότι κυκλοφορούν πολλές εταιρίες, που υπόσχονται γρήγορο κέρδος με τα κρυπτονομίσματα και χρησιμοποιούν την επιτυχία του Bitcoin ώς εισαγωγή για να σας πείσουν να επενδύσετε τα χρήματα σας. Μπορείτε να δείτε ένα [παράδειγμα εδώ] και να εξάγετε τα δικά σας συμπεράσματα. Η ενασχόληση σας με το Bitcoin και τα Altcoins είναι καλό να γίνεται μετά απο δική σας εκπαίδευση και έρευνα επι του θέματος και όχι στα τυφλά.

Εναλλακτικά Νομίσματα εκτός Bitcoin

Ένα πολύ καλό forum για την έναρξη της έρευνας σας είναι το [bitcointalk.org] το οποίο έχει πολύ μεγάλη θεματολογία και μπορείτε να συζητήσετε με ανθρώπους στην Ελλάδα και το εξωτερικό που ασχολούνται αρκετό καιρό με τα κρυπτονομίσματα.

Αυτό που θεωρώ οτι πρέπει να θυμάστε είναι οτι ναί μεν το bitcoin έχει πάει πολύ καλά και πραγματικά άνοιξε νέους δρόμους στην οικονομία και τον τρόπο που είναι δομημένες οι συναλλαγές, όμως δεν παύει να είναι μια αγορά με πολύ μεγάλες διακυμάνσεις. Αυτό σημαίνει οτι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν γίνει εκατομυριούχοι με τα κρυπτονομίσματα αλλά σίγουρα έχει χάσει και κόσμος χρήματα απο τις διακυμάνσεις. 

Πάντα ισχύει ο κανόνας οτι επενδύουμε ότι μπορούμε να χάσουμε χωρίς να έχουμε πρόβλημα! Προτίνω λοιπόν να ασχοληθείτε αλλά μέχρι το σημείο που άν χαθούν τα χρήματα της επένδυσης σας, να μην καταρρεύσετε οικονομικά.

Παρακάτω έχω μερικά Links & Video Tutorials που θεωρώ οτι πρέπει να διαβάσετε για το Bitcoin ώστε να ξεκινήσετε να ασχολείστε.

Συμπεράσματα

Κλείνοντας αυτό το εκτενές άρθρο θα ήθελα να καταλήξω σε κάποια συμπεράσματα σχετικά με το Bitcoin και τα κρυπτονομίσματα.

  • Αρχικά να πώ οτι θεωρώ οτι το Bitcoin θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι συναλλαγές μέχρι σήμερα. Ήδη οι τράπεζες και τα κρατικά νομίσματα έχουν αρχίσει να συζητούν το Bitcoin και να ψάχνουν τρόπο “καταπολέμησης” του. Κάποια κράτη το έχουν αποδεχτεί και κάποια άλλα το θεωρούν παράνομο. Στην Ευρώπη δεν θεωρείται παράνομο.
  • Είναι δεδομένο οτι ένα μεγάλο μέρος του πλούτου έχει ήδη αναδιανεμηθεί καθώς τεράστια αποθεματικά υπάρχουν σήμερα σε κρυπτονομίσματα.
  • Αυτή τη στιγμή μόλις περίπου 10% του κόσμου γνωρίζει καλα τα κρυπτονομίσματα και τα έχει χρησιμοποιήσει ενώ οι περισσότεροι τα έχουν απλά ακούσει και δεν είναι καλά ενημερωμένοι. Αυτο και μόνο αποτελεί ευκαιρία, καθώς ακόμα και αν δεν είναι το Bitcoin, έχει ήδη ριφθεί ο κύβος για το αποκεντρωμένο νόμισμα.
  • Θεωρώ οτι ακόμα δεν έχει έρθει ο καιρός που το αντιμετωπίζουμε ώς μονάδα συναλλαγής αλλά οι περισσότεροι το βλέπουν σαν επένδυση καθώς αναμένουν την τιμή του να εκτιναχθεί τα επόμενα χρόνια. Έχουν δημιουργηθεί περίπου 17.000.000 Bitcoin απο τα 21.000.000 τα οποία θα υπάρξουν ποτέ στον κόσμο. Αυτό και μόνο κάνει τους κατόχους Bitcoin να τα φυλάνε και να μην τα ξοδεύουν σε καθημερινές συναλλαγές.
  • Το bitcoin λόγω της ανωνυμίας των συναλλαγών του έχει χρησιμοποιηθεί πάρα πολλές φορές για να ζητηθούν λύτρα απο κακόβουλους χρήστες. Έτσι έχουν κατασκευαστεί κάποιοι ιοί, που ονομάζονται Malware και καταφέρνουν να εισβάλλουν σε υπολογιστές, να κλειδώνουν τα αρχεία του χρήστη και να ζητούν λύτρα σε bitcoin. Κανένας δεν μπορεί να βρεί τους δράστες λόγω του ότι δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί η διαδρομή των συναλλαγών bitcoin. Έχει χρησιμοποιηθεί επίσης για παράνομες δραστηριότητες όπως αγοραπωλησίες όπλων, ναρκωτικών και διακίνηση παιδικής πορνογραφίας. Για το λόγο αυτό, έχει χαρακτηριστεί και ώς το χρήμα των κακοποιών.
  • Με προβλημάτισε οτι η παραγωγή του Bitcoin ελέγχεται κυρίως απο την Κίνα. Εκεί βρίσκονται τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής bitcoin (bitcoin mining farms)
  • Με προβλημάτισε η παραίτηση ενός απο τους βασικούς προγραμματιστές του Bitcoin το 2016, όπου είπε οτι το Bitcoin Απέτυχε σε δημόσια συνέντευξη του. Παρόλα αυτά το Bitcoin έχει ανέβει στα ύψη απο τότε.

Καλό ειναι να ενημερωθείτε για τις αλλαγές που έρχονται και ίσως να κρατήσετε ένα αποθεματικό των καταθέσεων σας σε bitcoin με την ελπίδα οτι θα ανέβει κι άλλο η τιμή του. Βέβαια κανείς δεν αποκλείει το γεγονός να εξαφανιστέι απο το χάρτη ή ακόμα περισσότερο να υποβαθμιστέι η αξία του.

Υλικό για να ενημερωθείτε περισσότερο

Άρθρα και Υλικό στο Internet

Χρήσιμα Βίντεο για το Bitcoin

Προχωρημένα Θέματα για τα κρυπτονομίσματα

Το καλύτερο βιβλία για το Bitcoin και την ιστορία του


 

Ταχύρυθμα σεμινάρια εκπαίδευσης Bitcoin

Τι είναι το Bitcoin - Σεμινάριο & Εκπαίδευση Bitcoin

Ιδιωτικό Σεμινάριο Bitcoin & ΚρυπτονομισμάτωνΌταν ξεκίνησα να χρησιμοποιώ το Bitcoin ένοιωσα οτι ήταν πάρα πολλές οι πληροφορίες οι οποίες έπρεπε να αφομοιώσω.

Παρ’όλο που είμαι άνθρωπος της τεχνολογίας, μου πήρε περίπου 15 μέρες να μάθω τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να μπορώ να αισθάνομαι οτι “κατέχω” το συγκεκριμένο αντικείμενο σε ένα βαθμό.

Πραγματικά αισθάνθηκα την ανάγκη οτι θα μπορούσα να πληρώσω κάποιον για να με εκπαιδεύσει γρήγορα.

Αφού λοιπόν κανείς δεν το έκανε, αποφάσισα να προσφέρω εγώ αυτή τη δυνατότητα σε οποιον ενδιαφέρεται να κάνει ιδιωτικό σεμινάριο Bitcoin.

Προσοχή: Όλες οι πληροφορίες που γίνονται στην κατ’ ιδίαν εκπαίδευση, υπάρχουν διαθέσιμες δωρεάν και αναφέρονται και στο άρθρο αυτό. Αν όμως δεν έχεις τον απαραίτητο χρόνο να διαθέσεις για να μάθεις όλα αυτά που αναφέρουμε, μπορώ να σε βοηθήσω να μάθεις ότι χρειάζεται μέσα σε περίπου 90 λεπτά, σε μια κατ’ιδίαν συνεδρία μέσω Skype. Μάλιστα θα σου μεταφέρω και τα πρώτα σου Bitcoin στο Wallet που θα φτιάξουμε.

Υπάρχουν δύο διαθέσιμες εκπαιδεύσεις αυτή τη στιγμή και παρακάτω θα δείς τις τιμές και την ύλη που καλύπτω.

Εκπαίδευση 1: Εισαγωγική εκπαίδευση στο Bitcoin

1. BITCOIN COURSE 101: Εισαγωγικό Σεμινάριο Bitcoin – Ότι πρέπει να γνωρίζεις

  1. Ιστορικό
  2. Τί είναι το Bitcoin;
  3. Bitcoin Wallet
  4. Private Key
  5. Δημιουργία Bitcoin Wallet σε κινητό τηλέφωνο
  6. Δημιουργία Bitcoin Wallet σε Desktop Υπολογιστή
  7. Αναφορά άλλων Wallets
  8. Μεταφορά bitcoin στο Wallet Που θα φτιάξουμε
  9. Απο που αγοράζουμε Bitcoins
  10. Που μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε
  11. Ασφάλίστε το Bitcoin Πορτοφόλι σας
  12. Ερωτήσεις & Απαντήσεις

* Στο τέλος του σεμιναρίου θα έχετε ένα μικρό ποσό Bitcoin στο πορτοφόλι σας και θα έχετε κάνει τις πρώτες σας συναλλαγές.

Εκπαίδευση 2: Εναλλακτικά νομίσματα, Trading & Παραγωγή Bitcoin

Για να παρακολουθήσετε αυτό το σεμινάριο πρέπει να γνωρίζετε καλά τι είναι το Bitcoin.

Οπότε θα αναλύσουμε τα παρακάτω:

  • Αποταμίευση σε Bitcoins
  • Η αγορά των Altcoins (Alternative Coins)
  • Η ευκαιρία της επενδυσης σε Altcoins
  • Πλατφόρμες ανταλλαγής Bitcoins σε Altcoins
  • Altcoin Wallets (Επεξήγηση και χρήση)
  • Που βρίσκω πληροφορίες για τα Altcoins
  • Στήσιμο πλατφόρμας συναλλαγής με Altcoins
  • Δημιουργήστε τα δικά σας Bitcoins / Mining και εξοπλισμός
  • Είναι προσοδοφόρο το να κάνουμε εξόρυξη Bitcoins;

* Στο τέλος του σεμιναρίου θα έχετε ανταλλάξει κρυπτονομίσματα και θα διαθέτετε ένα Wallet που υποστηρίζει τέτοιες συναλλαγές.

Σημειώσεις για την εκπαίδευση:

  • Η εκπαίδευση μπορεί να γίνει μέσω Skype ή μεσω πλατφόρμας Webinar κατόπιν συνενόησης.
  • Δίδεται η δυνατότητα ιδιωτικού σεμιναρίου Bitcoin στο χώρο σας με φυσική παρουσία μου ή διεξαγωγή ομαδικού σεμιναρίου κατόπιν συνενόησης.

Επικοινωνήστε μαζί μου σχετικά με τα σεμιναρία Bitcoin.

Αν έχετε απορίες σχετικά με το Bitcoin και τα κρυπτονομίσματα ρωτήστε με στα σχόλια αυτού του άρθρου και θα χαρώ να απαντήσω στις απορίες σας.

Αν σας άρεσε αυτό το άρθρο μπορείτε να γράψετε την άποψη σας ή αν δεν σας άρεσε να αναφέρετε τις παρατηρήσεις σας. Είναι πολύ σημαντικό να ακούω την άποψη των αναγνωστών.